STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH
przyjęte w Poznańskim Ogrodzie Zoologicznym w Poznaniu (61-063), przy ul. Kaprala Wojtka 3, miejskiej jednostce organizacyjnej
wydane na podstawie:
ustawy z dnia 13 maja 2016 roku o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich – art. 22b i następne, tj. Dz.U. 2024 poz. 560
wprowadzone na podstawie:
zarządzenia Dyrektora Ogrodu Zoologicznego w Poznaniu nr ZOO-DYR.080.43.2025 z dnia 26 września 2025 roku
Preambuła
Nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich określiła warunki skutecznej ochrony małoletnich przed przemocą. Wprowadzone zmiany wymagają opracowania jasnych standardów postępowania w przypadkach podejrzenia krzywdzenia dzieci. „Standardy ochrony małoletnich” to systemowe rozwiązanie zabezpieczające ich prawa i wzmacniające ochronę przed krzywdzeniem. Niniejszy dokument określa standardy ochrony małoletnich, stanowiące zbiór zasad i procedur mających na celu ochronę dzieci, uwzględniając również dzieci z niepełnosprawnościami i specjalnymi potrzebami edukacyjnymi przed krzywdzeniem oraz budowanie bezpiecznego i przyjaznego środowiska. Standardy Ochrony Małoletnich stanowią wyraz troski i zobowiązania Ogrodu Zoologicznego w Poznaniu wobec najważniejszego dobra, jakim są małoletni. Przyjęcie niniejszej Standardów to nie tylko obowiązek prawny, ale także świadomy krok w kierunku tworzenia bezpiecznego i wspierającego środowiska dla osób korzystających z usług Ogrodu. Jest ona fundamentem naszej etyki oraz moralnego i prawnego obowiązku zabezpieczenia małoletnich przed wszelkimi formami krzywdy. Znajomość i praktyczne stosowanie Standardów to moralny i zawodowy obowiązek wszystkich pracowników i współpracowników Ogrodu Zoologicznego w Poznaniu wynikający również z ogólnych przepisów prawa.
Rozdział I
Postanowienia ogólne
1. Pracownik Ogrodu Zoologicznego w Poznaniu kieruje się jedną, główną zasadą – zawsze działa dla dobra małoletniego i z myślą o jego najlepszym interesie. Pracownik Ogrodu Zoologicznego w Poznaniu traktuje małoletnich z szacunkiem i zawsze bierze pod uwagę ich potrzeby.
2. W Ogrodzie Zoologicznym w Poznaniu nie są zatrudniane osoby mogące zagrażać bezpieczeństwu małoletnich.
3. Ogród Zoologiczny w Poznaniu podkreśla obowiązek zawiadamiania organów ścigania o każdym podejrzeniu przestępstwa na szkodę małoletniego i zobowiązuje się szkolić pracowników Ogrodu w tym zakresie.
4. Ogród Zoologiczny w Poznaniu zobowiązuje się edukować pracowników Ogrodu na temat rozpoznawania sytuacji, w których małoletni może być krzywdzony, oraz sposobów odpowiedniego reagowania.
5. Pracownik Ogrodu Zoologicznego w Poznaniu potrafi diagnozować symptomy krzywdzenia małoletnich i podejmować interwencje w przypadku podejrzenia krzywdzenia, przy jednoczesnym poszanowaniu praw dziecka.
§ 1
Definicje
Ilekroć w Standardach Ochrony Małoletnich jest mowa o:
1. Standardach – należy przez to rozumieć Standardy Ochrony Małoletnich przyjęte w Ogrodzie Zoologicznym w Poznaniu.
2. Pracodawcy – należy przez to rozumieć Ogród Zoologiczny w Poznaniu (61-063), przy ul. Kaprala Wojtka 3, miejską jednostkę organizacyjną, dalej Ogród;
3. Małoletnim – należy przez to rozumieć każdą osobę, która nie jest pełnoletnia;
4. Pracownikach Ogrodu – wszystkie osoby fizyczne, pełnoletnie, które są dopuszczone do działalności związanej z wychowaniem, edukacją wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich; w tym zatrudnione przez Pracodawcę, a także wolontariusze, praktykanci, oraz osoby z którymi zostały zawarte umowy cywilnoprawne, o współpracy i inne o podobnym charakterze;
5. Pracowniku – osoba, którą łączy stosunek pracy z Pracodawcą;
6. Rodzicach – należy przez to rozumieć rodziców, a także prawnych opiekunów małoletniego lub osoby (podmioty) sprawujące pieczę zastępczą nad małoletnim;
7. Dyrektorze – należy przez to rozumieć Dyrektora Ogrodu Zoologicznego w Poznaniu lub osobę go zastępującą; sprawującą nadzór nad realizacją Standardów;
8. Krzywdzeniu małoletnich – należy przez to rozumieć każde zamierzone
lub niezamierzone działanie, lub zaniechanie działania wobec małoletnich przez osoby fizyczne, które narusza jego dobra. Szczególnymi formami krzywdzenia intencjonalnego wymagającymi dodatkowej ochrony małoletnich jest przemoc (fizyczna, psychiczna, wykorzystanie seksualne, zaniedbanie);
9. Zgodzie rodzica – zgoda co najmniej jednego z rodziców. W przypadku rozpoznania braku porozumienia między rodzicami małoletniego wymagana jest zgoda obojga rodziców lub skierowanie sprawy do sądu rodzinnego.
10. Osobie odpowiedzialnej za Standardy – dyrektor lub osoba wyznaczona przez Dyrektora koordynująca realizację Standardów;
11. Osobie Zaufania – każda osoba pełnoletnia z personelu, której małoletni zgłosił osobiście naruszenie własnych dóbr;
12. Danych osobowych małoletniego – wszelkie informacje umożliwiające identyfikację małoletniego.
Rozdział II
Rozpoznawanie i reagowanie na czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia małoletnich
§ 2
Pracownicy Ogrodu Zoologicznego w Poznaniu lub pozostały personel (wolontariusze, stażyści, zleceniobiorcy itd.) zwracają szczególną uwagę na występowanie w zachowaniu małoletniego sygnałów świadczących o krzywdzeniu, w szczególności o możliwości popełnienia przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletniego, wskazane w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r., poz. 17 ze zm.).
1. Sygnały mogące świadczyć o krzywdzeniu małoletniego obejmują:
a) Symptomy emocjonalne – małoletni wykazuje objawy zaburzeń emocjonalnych, np. apatia, lęk, wybuchy agresji, niskie poczucie własnej wartości, skrajne zmiany nastroju.
b) Symptomy behawioralne – małoletni prezentuje trudności w zachowaniu, np. agresja, autoagresja, ucieczki z domu, wagary, stosowanie substancji psychoaktywnych.
c) Symptomy fizyczne – małoletni posiada obrażenia ciała, które mogą świadczyć o przemocy fizycznej, np. siniaki, otarcia, złamania.
d) Symptomy seksualne – małoletni prezentuje zachowania seksualne niewłaściwe dla jego wieku, np. nadmierne zainteresowanie tematyką seksualną, nieodpowiednie zachowania seksualne.
e) Symptomy zaniedbania – małoletni jest niedożywiony, zaniedbany higienicznie, brakuje mu podstawowych rzeczy niezbędnych do codziennego funkcjonowania.
f) Czynniki ryzyka krzywdzenia – cecha, stan lub zachowanie, które zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia krzywdzenia, ale nie są z nim równoznaczne (np. uzależnienie alkoholowe rodzica, choroba przewlekła małoletniego, problemy natury prawnej w rodzinie, etc.).
2. Osoba pracująca z małoletnim w Ogrodzie, która zauważy sygnały mogące świadczyć o krzywdzeniu małoletniego, zobowiązana jest do niezwłocznego poinformowania Kierownika Terenu Nowego Zoo i Edukacji w Ogrodzie.
§ 3
Reakcja na incydent naruszenia bezpieczeństwa małoletniego
1. Każdy pracownik Ogrodu podejmuje niezwłoczne działania mające na celu doraźne zabezpieczenie dobra i bezpieczeństwa małoletniego i innych małoletnich w toku bieżącej pracy.
2. Jeżeli wystąpi zdarzenie krzywdzenia, które ma dalsze konsekwencje lub skutki, szczególnie gdy nie uda się zabezpieczyć dobra małoletniego i innych małoletnich w wyniku pierwszej reakcji, pracownik Ogrodu podejmuje dalsze działania, wskazane poniżej.
Reakcja na rozpoznany sygnał mogący świadczyć o krzywdzeniu:
Jeżeli pracownik Ogrodu rozpoznaje sygnały mogące świadczyć o krzywdzeniu małoletniego, powinien natychmiast zareagować realizując poniższe kroki lub postępując zgodnie z odpowiednią do sytuacji procedurą interwencji:
a. Działania doraźne: Każdy pracownik Ogrodu podejmuje niezwłoczne działania mające na celu zabezpieczenie dobra i bezpieczeństwa małoletniego i innych małoletnich w toku bieżącej pracy.
b. Informowanie dyrektora: Jeśli pracownik Ogrodu lub inna osoba zauważy sygnały, informuje się o tym w pierwszej kolejności Kierownika Terenu Nowego ZOO i Edukacji lub osobę godną zaufania, którzy podejmuje dalsze działania. Kierownik Terenu Nowego ZOO i Edukacji lub osoba godna zaufania weryfikuje incydent naruszenia bezpieczeństwa małoletniego i informuję dyrektora;
c. Monitorowanie sytuacji: Pracownik Ogrodu sprawdza sytuację i dobrostan małoletnich, u których widoczne są sygnały krzywdzenia tak długo, jak pozostają oni na terenie Ogrodu.
d. Sformułowanie podejrzenia krzywdzenia: w przypadku gdy liczba sygnałów rośnie, możliwie niezwłocznie formułuje się podejrzenie krzywdzenia małoletniego zgodnie z procedurami omówionymi w dalszej części Standardów.
Rozdział III
Zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a pracownikami Ogrodu Zoologicznego w Poznaniu, a w szczególności zachowania niedozwolone wobec małoletnich.
§ 4
Zasady ogólne
1. Zasada Działania dla Dobra Małoletniego: nadrzędną zasadą, którą każdy pracownik Ogrodu musi przestrzegać, jest podejmowanie działań z myślą o dobru małoletniego i w jego najlepszym interesie.
2. Profesjonalna Relacja z Małoletnim: pracownik Ogrodu zobowiązany jest utrzymywać profesjonalne relacje z małoletnimi mieszczące się w granicach jego powierzonych zadań i pełnionej roli.
3. Adekwatna Reakcja i Działanie: Każda reakcja, komunikat lub działanie wobec małoletniego powinny być dostosowane do konkretnej sytuacji, bezpieczne, uzasadnione i sprawiedliwe również wobec innych małoletnich. W sytuacjach budzących wątpliwości co do przyjętego sposobu postępowania pracownik Ogrodu powinien sporządzić notatkę służbową.
4. Szacunek i Uwzględnianie Potrzeb Małoletnich: Pracownik Ogrodu traktuje małoletnich z szacunkiem, biorąc pod uwagę ich godność i rozpoznając ich potrzeby.
5. Niedopuszczalne jest podejmowanie jakichkolwiek czynności niedozwolonych określonych w niniejszej procedurze oraz w jakiejkolwiek formie.
§ 5
Zasady komunikacji z małoletnim
1. W komunikacji z małoletnim pracownik Ogrodu zachowuje cierpliwość i szacunek.
2. Pracownik Ogrodu uważnie słucha małoletniego i udziela mu odpowiedzi adekwatnych do jego wieku i danej sytuacji (np. w przypadku zgłoszenia zagubienia się małoletniego powiadamia służby ochrony terenu, kierownika terenu) oraz współpracuje z rodzicami/opiekunami. Szczegółowe zasady komunikacji z małoletnim na wypadek zagubienia określa załącznik nr X.
3. Pracownik Ogrodu nie może zawstydzać, upokarzać, lekceważyć i obrażać małoletniego.
4. Pracownik Ogrodu nie może krzyczeć na małoletniego w sytuacji innej niż wynikająca z zagrożenia bezpieczeństwa małoletniego lub innych osób.
5. Pracownik Ogrodu czuwa nad prawidłowym zachowaniem małoletnich w relacji „dziecko – dziecko” i współpracuje w tym zakresie z rodzicami i opiekunami, a w szczególności wspiera działania, aby:
1) eliminować sytuacje, gdzie dzieci krzywdzą się wzajemnie – „Nikt nie ma prawa Cię krzywdzić, ani dorosły, ani dziecko”;
2) małoletni czuli się bezpiecznie w swoim towarzystwie – „Nie bój się zgłaszać problemów. Zachęcaj innych do szukania pomocy” i „Pamiętaj, że zawsze możesz prosić o pomoc pracowników ZOO”;
3) małoletni w swoim towarzystwie szanowali wzajemnie swoje prawa do ochrony wizerunku – „ Nikt bez twojej zgody nie może publikować zdjęć i filmów z twoją twarzą”;
4) małoletni szanują się wzajemnie, każdy z małoletnich ma prawo do swobodnej wypowiedzi, wyrażania własnych opinii i zdania. Emocje każdego są ważne – „Szanujemy Ciebie, Twoje emocje i zdanie. Odwzajemni to w stosunku do nas i zwierząt”.
6. Odwzorowanie graficzne Standardów Ochrony Małoletnich w wersji dostępnej dla małoletnich przedstawia grafika poniżej:
7. Materiał graficzny wskazany w ust. 6 podlega publikacji w miejscach, gdzie mogą przebywać małoletni na terenie Ogrodu Zoologicznego (zaleca się jego udostępnianie poprzez wydruki, ulotki, plakaty, tablice informacyjne).
§ 6
Zachowania niedozwolone i oczekiwane wobec małoletnich
1. Pracownik Ogrodu nie może ujawniać informacji dotyczących małoletniego wobec osób nieuprawnionych, w tym wobec innych małoletnich, obejmuje to również wizerunek małoletniego.
2. Pracownik Ogrodu nie może zachowywać się w obecności małoletnich w sposób niestosowny; obejmuje to używanie wulgarnych słów, gestów i żartów, czynienie obraźliwych uwag, nawiązywanie w wypowiedziach do aktywności bądź atrakcyjności seksualnej oraz wykorzystywanie wobec małoletniego relacji władzy lub przewagi fizycznej (zastraszanie, przymuszanie, groźby).
3. Pracownik Ogrodu nie może utrwalać wizerunku małoletniego dla celów prywatnych poprzez filmowanie, nagrywanie głosu, fotografowanie. Zakaz ten obejmuje także umożliwienia utrwalenia wizerunków małoletnich osobom trzecim. Wyjątkiem jest utrwalanie wizerunku na potrzeby Ogrodu Zoologicznego w Poznaniu, na podstawie zgody udzielonej przez rodziców/prawnych opiekunów małoletnich.
4. Pracownik Ogrodu nie może proponować małoletniemu alkoholu, wyrobów tytoniowych ani nielegalnych substancji, jak również używać ich w obecności małoletniego.
5. Pracownik Ogrodu nie może nawiązywać z małoletnim jakichkolwiek relacji romantycznej lub seksualnej, lub relacji mogących zostać uznane za posiadające takie właściwości. Obejmuje to także seksualne komentarze, żarty, gesty oraz udostępnianie małoletniemu treści erotycznych i pornograficznych.
6. Pracownik Ogrodu szanuje prawo małoletniego do prywatności; jeśli konieczne jest odstąpienie od zasady poufności, aby chronić małoletniego, pracownik Ogrodu wyjaśnia mu to najszybciej, jak to możliwe.
7. Jeśli pojawi się konieczność porozmawiania z małoletnim na osobności, pracownik Ogrodu zostawia uchylone drzwi do pomieszczenia i dba o to, aby być w zasięgu wzroku innych; pracownik Ogrodu może też poprosić innego pracownika Ogrodu o obecność podczas takiej rozmowy lub sporządzić z takiej rozmowy notatkę.
8. Pracownik Ogrodu nie może utrzymywać kontaktów towarzyskich z małoletnimi uczęszczającymi do Ogrodu Zoologicznego w Poznaniu za pośrednictwem szeroko rozumianych sieci komputerowych i zewnętrznych aplikacji. Dopuszczalną formą komunikacji z małoletnimi i ich rodzicami lub opiekunami prawnymi są kanały służbowe.
9. Każde przemocowe działanie wobec małoletniego jest niedopuszczalne. Istnieją jednak sytuacje, w których fizyczny kontakt z małoletnim może być stosowny i spełnia zasady bezpiecznego kontaktu – jest odpowiedzią na potrzeby małoletniego w danym momencie, uwzględnia wiek dziecka, etap rozwojowy, płeć, kontekst kulturowy i sytuacyjny.
10. Pracownik Ogrodu nie może bić, szturchać, popychać ani w jakikolwiek sposób naruszać integralności fizycznej małoletniego.
11. Pracownik Ogrodu nie może dotykać małoletniego w sposób, który może być uznany za nieprzyzwoity lub niestosowny.
12. Pracownik Ogrodu zachowuje szczególną ostrożność wobec małoletniego, który doświadczył nadużycia i krzywdzenia, w tym seksualnego, fizycznego bądź zaniedbania. Takie doświadczenia mogą czasem sprawić, że małoletni będzie dążyć do nawiązania niestosownych bądź nieadekwatnych fizycznych kontaktów z dorosłymi.
13. Kontakt fizyczny z małoletnim nigdy nie może być niejawny bądź ukrywany, wiązać się z jakąkolwiek gratyfikacją ani wynikać z relacji władzy.
14. Przy podejmowaniu kontaktu z małoletnim z niepełnosprawnością lub specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, Pracownik Ogrodu uwzględnia w sposób szczególny tę kwestię.
Rozdział IV
Zasady i procedury podejmowanie interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego.
§ 7
Reagowanie na podejrzenie krzywdzenia małoletniego
1. W przypadku podejrzenia krzywdzenia małoletniego, Kierownik Terenu Nowego Zoo i Edukacji niezwłocznie podejmuje kroki w celu weryfikacji zgłoszenia.
2. Kierownik Terenu Nowego Zoo i Edukacji sporządza notatkę służbową z każdej przeprowadzonej rozmowy oraz dokonanych ustaleń.
3. W przypadku potwierdzenia krzywdzenia małoletniego lub uzasadnionego podejrzenia takiego krzywdzenia, Kierownik Terenu Nowego Zoo i Edukacji informuje Dyrektora Ogrodu Zoologicznego w Poznaniu oraz podejmuje decyzję o dalszych krokach, w tym o ewentualnym zawiadomieniu organów ścigania, sądu rodzinnego lub innych odpowiednich instytucji.
Rozdział V
Zasady bezpiecznej rekrutacji pracowników
§ 8
Rekrutacja Pracowników i współpracownicy
1. Rekrutacja Personelu w Ogrodzie jest prowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami, także z ustawą o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich.
2. Ogród przed nawiązaniem współpracy z podmiotem, którego pracownicy będą dopuszczeni do działalności związanej z dydaktyką i edukacją małoletnich zweryfikuje na podstawie oświadczenia czy dany podmiot ma wdrożone Standardy Ochrony Małoletnich zgodnie z wartościami wyrażonymi w niniejszych Standardach.
§ 9
Zapewnienie kwalifikacji pracowników
Ogród Zoologiczny w Poznaniu dba o to, aby każdy Pracownik Ogrodu, który w ramach realizowanych zadań ma kontakt z małoletnimi miał odpowiednie kwalifikacje do pracy z małoletnimi, był dla nich bezpieczny, oraz podzielał wartości Ogrodu wyrażone w Standardach.
§ 10
Zatrudnienie
1. Kandydat do pracy w Ogrodzie związanej z dydaktyką i edukacją składa oświadczenie pod odpowiedzialnością karną potwierdzające brak prawnych przeciwskazań do pracy z małoletnimi.
2. Przy zatrudnianiu osób, które mogą być dopuszczone do działalności związanej z dydaktyką i edukacją lub nawiązaniem z osobą innej formy współpracy skutkującej dopuszczeniem do działalności związanej z dydaktyką i edukacja dyrektor lub osoba wyznaczona przez dyrektora jest zobowiązany sprawdzić tę osobę, po jej wyborze w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym [także w rejestrze z dostępem ograniczonym i Rejestrze Państwowej Komisji]. Potrzebne są do tego dane takie jak imię, nazwisko, data urodzenia, pesel, nazwisko rodowe, imię ojca i imię matki.
a. dostarczenia informacji z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego oraz w art. 189a i art. 207 kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii lub odpowiadające tym przestępstwom czyny zabronione określone w przepisach prawa obcego
b. oświadczenia o państwach zamieszkania innych niż Rzeczpospolita Polska w ciągu ostatnich 20 lat, a także, jeżeli dotyczy, informacji z rejestru karnego z innych państw;
c. obywatele innych państw, a także osoby zamieszkujące w innych krajach niż Rzeczpospolita Polska w ciągu ostatnich 20 lat muszą dostarczyć informację z rejestru karnego danego kraju.
3. Jeżeli prawo państwa, z którego ma być przedłożona informacja o niekaralności
nie przewiduje wydawania takiej informacji lub nie prowadzi rejestru karnego, wówczas osoba składa pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia oświadczenie o tym fakcie wraz z oświadczeniem, że nie była prawomocnie skazana w tym państwie za czyny zabronione odpowiadające przestępstwom określonym w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego (przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, handlu ludźmi, znęcania się), w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego (handlu ludźmi, znęcania się) oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz nie wydano wobec niej innego orzeczenia, w którym stwierdzono iż dopuściła się takich czynów zabronionych, oraz że nie ma obowiązku wynikającego z orzeczenia sądu, innego uprawnionego organu lub ustawy, stosowania się do zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi.
4. W treści oświadczeń składanych pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia składa się oświadczenie. Składający oświadczenie jest zobowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
Rozdział VI
Procedury dotyczące postępowania w przypadku stwierdzenia naruszenia zasad bezpiecznych relacji.
§ 11
Postępowanie dyscyplinarne
1. W przypadku stwierdzenia naruszenia zasad bezpiecznych relacji określonych w niniejszej procedurze, Dyrektor Ogrodu niezwłocznie podejmuje kroki zmierzające do wszczęcia postępowania wyjaśniającego.
2. Dyrektor Ogrodu powołuje komisję, której zadaniem jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego.
3. Komisja sporządza protokół z postępowania wyjaśniającego oraz przedstawia swoje rekomendacje Dyrektorowi Ogrodu.
4. W zależności od ustaleń komisji oraz rekomendacji, Dyrektor Ogrodu podejmuje decyzję o dalszych krokach, w tym o ewentualnym nałożeniu sankcji dyscyplinarnych na pracownika Ogrodu, który naruszył zasady bezpiecznych relacji.
5. Sankcje dyscyplinarne mogą obejmować m.in. upomnienie, naganę, zawieszenie w obowiązkach, rozwiązanie umowy zlecenia, rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
Rozdział VII.
Procedury interwencji oraz osoby odpowiedzialne – zasady ogólne
§ 12
Podejrzenie krzywdzenia małoletniego
1. Podejrzewane krzywdzenie małoletnich może przybierać różne formy, mieć skutki
o różnym poziomie i obejmować różne sytuacje incydentalne lub powtarzające się w czasie.
W Standardach sklasyfikowane są podejrzenia krzywdzenia małoletnich jako podejrzenia:
a. przestępstwa przeciwko małoletniemu (na przykład wykorzystanie seksualne, nękanie, znęcanie się, pobicie),
b. Innych form krzywdzenia małoletniego, które nie są przestępstwem, takie jak krzyki, kary fizyczne, poniżanie, dyskryminacja, itp.
c. Zaniedbanie podstawowych potrzeb życiowych małoletniego (na przykład związanych z jedzeniem, higieną czy zdrowiem a także potrzeb emocjonalnych).
2. Zatajenie posiadanych informacji o krzywdzeniu małoletniego lub podejrzeniu krzywdzenia małoletniego jest uznawane za formę krzywdzenia ze strony osoby zatajającej. Za zatajenie rozumie się również brak reakcji na zgłoszenie podjęte bezpośrednio od osoby małoletniej.
§ 13
Podstawowe zasady postępowania
1. W przypadku podejrzenia krzywdzenia małoletniego członek personelu interweniuje.
2. Nieodłącznym elementem podjętej interwencji jest postępowanie profilaktyczne poprzedzające sformułowanie podejrzenia opisane w § 5.
3. Jeśli opiekun małoletniego zgłosił krzywdzenie, Kierownik Terenu Nowego Zoo i Edukacji wzywa ich na spotkanie wyjaśniające i sporządza notatkę z tego spotkania.
4. Każdy członek personelu Ogrodu jest gotowy być dla małoletniego Osobą Zaufania, czyli przyjąć bezpośrednio od małoletniego zgłoszenie w dogodnej dla niego formie.
5. Małoletni zgłaszający podejrzenie krzywdzenia innego małoletniego lub swoje jest obejmowany szczególną ochroną.
§ 14
Postępowanie podstawowe w przypadku podejrzenia krzywdzenia
1. Pracownik Ogrodu po sformułowaniu podejrzenia krzywdzenia małoletniego tworzy notatkę służbową i przekazuje informację Kierownikowi Terenu Nowego Zoo i Edukacji
2. Osoba Zaufania informuje małoletniego, że zajmie się jego zgłoszeniem i upewnia się, że sporządzona i przekazywana dalej notatka służbowa zawiera wszystkie informacje uzyskane od małoletniego wraz z kontekstem ich uzyskania oraz dodatkowymi wyjaśnieniami.
3. Kierownik Nowego Zoo i Edukacji dokumentuje postępowanie w przypadku zgłoszenia podejrzenia krzywdzenia wypełniając kartę interwencji – załącznik nr 1 do Standardów.
§ 15
Plan Pomocy małoletniemu
1. Po wstępnym wyjaśnieniu podejrzenia krzywdzenia Kierownik Terenu Nowego Zoo i Edukacji wzywa opiekuna i informuje go o podejrzeniu krzywdzenia, co stanowi pierwszy krok w tworzeniu plan pomocy małoletniemu.
2. Tworząc plan pomocy Kierownik Terenu Nowego Zoo i Edukacji współpracuje z osobami zaufania i innymi pracownikami Ogrodu. .
3. Plan pomocy małoletniemu obejmuje:
1) Działania niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa małoletniemu, w tym zgłoszenie podejrzenia krzywdzenia jako pierwszy krok planu.
2) Rozpoznanie potrzeb małoletniego w związku z zaistniałą sytuacją,
3) Propozycje skierowania małoletniego do specjalistycznej pomocy zewnętrznej.
§ 16
Brak Potwierdzenia Podejrzenia
Jeśli podejrzenie zostało wykluczone, Kierownik Terenu Nowego ZOO i Edukacji informuję opiekuna o tym ustaleniu pisemnie, a jeżeli to nie możliwe sporządza adnotację w dokumentacji, o której mowa w § 14 ust. 3.
§ 17
Obowiązek natychmiastowego działania w sytuacji podejrzenia krzywdzenia dotkliwego w skutkach
1. Jeśli małoletni jest zagrożony krzywdzeniem dotkliwym w skutkach, w szczególności przemocą z uszczerbkiem na zdrowiu, wykorzystaniem seksualnym lub zagrożone jest jego życie, pracownik Ogrodu niezwłocznie powinien wezwać odpowiednie służby (np. policję, pogotowie ratunkowe pod numerem alarmowym 112, 997 lub 998).
2. Pracownik Ogrodu, który pierwszy zauważył zagrożenie, niezwłocznie, w tym z pomocą innych osób z personelu informuje opiekunów małoletniego oraz odpowiednie służby, a podjęte działania dokumentuje w karcie interwencji.
3. Jeśli po wstępnym wyjaśnieniu podejrzewa się popełnienie przestępstwa (również o innym charakterze niż wymienione w ust. 1), dyrektor składa zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa do policji lub prokuratury oraz inicjuje procedurę „Niebieskiej Karty”. Podjęte działania odnotowuje w karcie interwencji.
§ 18
Dokumentacja i Tajemnica
1. W trakcie i po interwencji Kierownik Terenu Nowego Zoo i Edukacji dokumentuje zdarzenie oraz zabezpiecza dokumentację w celu zachowania poufności zawartych w niej danych informacji.
2. Pracownik Ogrodu i osoba posiadająca informacje o krzywdzeniu zobowiązani są do zachowania tajemnicy względem osób trzecich (w tym personelu niezaangażowanego w sprawę na żadnym jej etapie), na tą okoliczność składają stosowne oświadczenie.
3. Wszelka powstała dokumentacja w sprawie zdarzenia (a w szczególności notatki służbowe, protokoły i karta interwencji) podlegają zabezpieczeniu przez Kierownika Terenu Nowego ZOO i Edukacji poprzez umieszczenie dokumentacji w metalowej szafie, zamykanej na klucz w budynku dyrekcji.
Rozdział VIII
Postanowienia końcowe
§ 19
1. Niniejsza procedura wchodzi w życie z dniem podpisania przez Dyrektora Ogrodu.
2. Pracownik Ogrodu jest zobowiązany do zapoznania się z niniejszą procedurą oraz do jej przestrzegania, co potwierdza oświadczeniem.
3. Procedura będzie poddawana przeglądowi i ocenie w celu zapewnienia jej aktualności i adekwatności.
4. Procedura zostanie udostępniona wszystkim pracownikom oraz opublikowana na stronie internetowej Ogrodu Zoologicznego w Poznaniu, a także zostanie wywieszona w budynku administracyjnym oraz udostępniona na stanowiskach pracy bezpośrednio związanych z zadaniami dydaktycznymi i edukacyjnymi.
Powyższa treść jest w pełni zgodna z załącznikiem nr 1 do Zarządzenia ZOO-DYR.080.43.2025 z dnia 26 września 2025 r. Dyrektora Ogrodu Zoologicznego w Poznaniu w sprawie wprowadzenia Standardów Ochrony Małoletnich w Ogrodzie Zoologicznym w Poznaniu.
