15 listopada 2025

Prezentacja z Komisji Ochrony Środowiska i Gospodarki Komunalnej,
która odbyła się 12 listopada 2025 roku

Materiały fotograficzne ZOO Poznań

4 listopada 2025

Oświadczenie Ogrodu Zoologicznego w Poznaniu
w sprawie stanu zdrowia słonia Ninio oraz organizacji pracy Słoniarni

Stan zdrowia słonia Ninio uznajemy za stabilny, jednak nie przybiera on na wadze. Jego waga nadal mieści się w średniej dla tego gatunku. Opiekunowie dostrzegają od kilku lat problemy z kończynami, problemy z nawracającymi kolkami, praktycznie nie odpoczywa on w pozycji leżącej. Byk ma aktualnie zmienione dawki pokarmowe w związku z wystąpieniem ostrego stanu kolkowego w kwietniu tego roku. Zmiana procedur żywienia dla Ninio ustalono w konsultacji z Panem profesorem Gerharda Steenkampa z RPA.

Ninio jest pod stałą kontrolą lekarzy weterynarii zatrudnionych w Ogrodzie Zoologicznym, którzy posiadają doświadczenie zawodowe związane z leczeniem zwierząt egzotycznych, w tym słoni. ZOO Poznań jest również w kontakcie z lekarzami z innych ogrodów w Polsce i za granicą, którzy mają doświadczenie w leczeniu tego gatunku zwierząt. Ponadto Ogród czyni starania, aby powołać komisję ds. zdrowia słoni składającą się z zewnętrznych przedstawicieli, w tym ekspertów ds. dobrostanu i zdrowia słoni.

W ZOO Poznań opiekę nad słoniami sprawuje 6 opiekunów zwierząt, służby weterynaryjne oraz kierownictwo ds. hodowlanych. Objęte zapytaniem zmiany personalne dotyczące składu osobowego opiekunów zwierząt nastąpiły na wniosek ówczesnego szefa (koordynatora) i zostały zrealizowane w drodze polecenia służbowego ówczesnej dyrekcji. W roku 2025 dokonano zmiany na stanowisku koordynatora Sekcji. W ogrodzie opieka nad zwierzętami odbywa się we współpracy wielu stanowisk pracy – pracujemy brygadami z poszczególnymi grupami zwierząt, wynika to z cyklu  i specyfiki wykonywanej pracy, nie ma przypisanej jednej osoby/pracownika do konkretnego osobnika.

29 maja 2025

Informacje z ZOO Poznań – odpowiedzi na pytania dotyczące działalności Ogrodu (treść przesyłanych pytań pisownia oryginalna)

– od jakiego czasu nie jest czynny wybieg dla słoni, z jakiego powodu, kiedy nastąpiło jego zamknięcie oraz jakie podjęto działania w celu jego naprawy?;

– od jakiego czasu słonie nie były wypuszczane na wybieg zewnętrzny, największy, z basenem?;

Wybieg zewnętrzny został uszkodzony przez słonie w czerwcu 2024 r. W trakcie pobytu na wybiegu słoń rozerwał ciosami zabezpieczenie elektryczne oraz elementy metalowe ogrodzenia. Wybieg wewnętrzny wymagał napraw w wyniku wyeksploatowania drewnianych elementów palisady zabezpieczającej oraz konieczności zamontowania dodatkowych zabezpieczeń (w tym elektrycznych). W okresie od czerwca do listopada 2024 r. prowadzono prace projektowe i kolejno remontowe na terenie wybiegu wewnętrznego. Wybieg wewnętrzny został otwarty i udostępniony dla słoni w listopadzie 2024 r. Słonie mają do swojej dyspozycji wybieg wewnętrzny oraz przedwybieg zewnętrzny (z wyłączeniem obszaru podlegającego naprawie tj. wybieg zewnętrzny). Aktualnie prowadzone są prace remontowe polegające na naprawie wybiegu zewnętrznego. Ogłoszono dwie procedury przetargowe na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych i w każdej z nich nie wybrano wykonawcy z uwagi na to, że złożone oferty były niezgodne z wymaganiami ogłoszonymi w postępowaniu. Procedury przetargowe zostały  unieważnione zgodnie z ustawą z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych. Dwukrotne niewyłonienie wykonawcy w trybie przetargowym umożliwiło zlecenie wykonanie modernizacji polegającej na naprawie wybiegu w postępowaniu z wolnej ręki na podstawie art. 305 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych. Na podstawie zawartej umowy z 13 maja 2025 r. wybieg ma zostać wykonany do 12 czerwca 2025 r.

– jaki jest stan zdrowia słonia Ninio? Kto zajmuje się opieką nad nim i czy jego stan jest monitorowany przez lekarzy z Uniwersytetu w Pretorii?, kiedy ostatnio słoń był badany przez specjalistów – dr Gaeritz i prof. Hildebrandta?

Proszę o ujawnienie informacji obywatelom, na temat stanu zdrowia zwierząt z Poznańskiego zoo. Chodzi zwłaszcza o słonie w starym zoo.

Dlaczego nikt nas nie informuje o złym stanie zdrowia zwierząt?

Dlaczego nie mają należytej opieki ?

Zwierzęta w Ogrodzie mają należytą opiekę, którą każdego dnia zapewniają im pracownicy zatrudnieni w ZOO Poznań. Stan zdrowia słonia Ninio jest dobry. Słoń przeszedł niedawno zatrucie i stracił część swojej wagi, obecnie wraca do zdrowia i przybiera na wadze od 100 do 200 kg tygodniowo. Problemy trawienne u słonia Ninio zdarzały się już w poprzednich latach, dlatego jego opiekunowie posiadają duże doświadczenie w przeciwdziałaniu tym dolegliwościom. Opieka weterynaryjna opiera się o konsultacje z innymi służbami weterynaryjnymi w Ogrodach Zoologicznych w Polsce i w Europie, co odbywa się w ramach wymiany doświadczeń zawodowych, a nie w formie płatnych usług. Misją ogrodów zoologicznych jest nie tylko wymiana hodowlana czy ochrona zagrożonych gatunków, ale także przepływ kapitału wiedzy i dobrych praktyk we wszelakich obszarach dobrostanu zwierząt, dlatego tak istotna jest przynależność ZOO Poznań do Rady Dyrektorów Polskich Ogrodów Zoologicznych i Akwariów oraz Europejskiego Stowarzyszenia Ogrodów Zoologicznych i Akwariów (EAZA). ZOO Poznań nie konsultowało problemów trawiennych u słonia Ninio z dr Gaeritz i prof. Hildebrandtem. Słoniem opiekuje się koordynator, posiadający wieloletnie doświadczenie w opiece nad słoniami, oraz jego wykwalifikowany zespół pracowników, którzy każdego dnia dbają o dobrostan zwierząt. Słoniem zajmują się weterynarze zatrudnieni w Ogrodzie, którzy w razie potrzeby konsultują swoje decyzje z zewnętrznymi specjalistami.

W Starym Zoo nie ma słoni, mieszkają w Nowym Zoo.

– co się stało z dotychczasowymi opiekunami słonia Ninio? Czy wciąż pracują z poznańskim ZOO? Jeśli nie, to z jakiego powodu?;

Opieka nad słoniami nigdy nie odbywa się w pojedynkę. W przypadku opieki nad zwierzętami tzw. pierwszej kategorii (czyli potencjalnie najbardziej niebezpiecznymi) codzienna praca opiekunów zwierząt realizowana jest w asyście, tj. czynności wykonuje dwóch pracowników. W Sekcji Słonie, Żyrafy i Nosorożce opieka nad zwierzętami odbywa się w dwóch pawilonach, tj. Słoniarni i Żyrafiarni. Pracownicy pracują w zespołach, na które składają następujące stanowiska pracy: wykwalifikowany opiekun zwierząt – brygadzista, opiekunowie zwierząt, a całą sekcją zarządza Koordynator/Kierownik Sekcji. Z perspektywy dobrostanu zwierząt w ostatnich miesiącach nie odnotowano istotnych zmian  w strukturze zatrudnienia ww. Sekcji (np. jeden z opiekunów żyraf został przeniesiony na wniosek koordynatora do innej Sekcji, a jego miejsce uzupełnił opiekun słoni oraz w jednym z przypadków nie kontynuowano umowy o pracę z pracownikiem, którego zatrudniono w roku 2024, po zakończeniu pierwszej umowy na czas określony nie nawiązano kolejnej). W to miejsce uzupełniono skład Sekcji w ramach wewnętrznego przesunięcia pracownicy z innej Sekcji, oczywiście za jej zgodą. Koordynator Sekcji dba o to, aby przygotować zespół w taki sposób, aby efektywnie oraz bezpiecznie realizować codzienną pracę ze zwierzętami. Działania te dotyczą wewnętrznego podziału obowiązków w ramach Sekcji, ale też mogą wynikać z absencji pracowników, czy też zwiększonego zapotrzebowania na pracę w danym okresie.

– czy prawdą jest, że są plany (czas przyszły i przeszły) potraktowania królików i innych małych zwierząt ze Starego ZOO jako karmy dla zwierząt drapieżnych? Czy miała miejsce już taka sytuacja?;

Nie ma takich planów, aby potraktować króliki i inne małe zwierzęta ekspozycyjne ze Starego Zoo jako karmę dla zwierząt drapieżnych. Nie odnotowano też takiej sytuacji w ostatnich latach. Należy jednak mieć na uwadze, że potrzeby żywieniowe zwierząt drapieżnych i ich dieta opierają się o mięso. Ogród ma zawarte umowy z dostawcami mięsa (w tym królików), które stanowią karmę dla zwierząt znajdujących się w Ogrodzie.

Czy było więcej  zwierząt przebywających wcześniej na terenie poznańskiego ZOO, które zostały  przekazane do schronisk, ośrodków dla zwierząt w okresie od 1 maja 2024 roku do  15 maja 2025 r.)? Jeśli tak, to jakie to były zwierzęta (gatunek), ile ich było,  kiedy i gdzie dokładnie zostały przekazane (adresy placówek), z podaniem które  trafiły do jakich placówek.

– czy prawdą jest, że co najmniej dwa z psów uratowanych z Ukrainy, które do tej pory przebywały na terenie ZOO, zostało przeniesione do schroniska dla zwierząt w Gaju? Jeśli tak, to z jakiego powodu?;

Na terenie Zoo przebywały psy należące do Fundacji Mondo Cane i zostały przez nią odebrane, to fundacja była ich właścicielem. Oprócz tego jeden z psów z Ukrainy, Kaja, został przekazany do schroniska dla zwierząt w Gaju. O podjęciu takiej decyzji zadecydowały następujące czynniki: problemy behawioralne psa, które utrudniały jego adopcję, brak behawiorysty w Zoo, podczas gdy schronisko w Gaju zatrudnia osobę o takiej specjalności, sukcesy schroniska w Gaju, jeśli chodzi o liczbę udanych adopcji oraz młody wiek psa. Ogród kierował się dobrostanem zwierzęcia, a nie tym, jakie jest jego pochodzenie, tj. faktem, że był to pies uratowany z Ukrainy. Jeżeli istniała możliwość poprawy warunków bytowych, ale i behawioralnych psa, należało zadbać o takowe biorąc pod uwagę dobrostan zwierzęcia.

– jaki był powód uśpienia psa Czarka? Jakie były ostateczne wyniki sekcji?;

Powodem uśpienia psa Czarka był zły stan jego zdrowia wynikający z podeszłego wieku oraz schorzenia geriatryczne. Zwierzę miało problem z poruszaniem się. Humanitarna eutanazja została wykonana w celu zmniejszenia bólu, bowiem jego dalsze życie wiązałoby się z dalszym nieuleczalnym cierpieniem. Protokół sekcji został przekazany Prokuraturze Rejonowej Poznań – Nowe Miasto w Poznaniu i od tego momentu jego dysponentem jest ta Prokuratura.

– co się stało z dzikami, które przez wiele lat przebywały na terenie ZOO?

W roku 2024 na terenie Ogrodu oraz w jego sąsiedztwie odnotowano ogniska ASF, które były przyczyną upadku dzików. Od sierpnia 2024 r. na terenie ZOO Poznań nie odnotowano miejsc bytowania dzików. Przyczyn tego stanu rzeczy można upatrywać w:

1. naprawie ogrodzenia wokół terenu ZOO Poznań, które przez wiele lat nie było szczelne. Wykonanie prac naprawczych ogrodzenia uniemożliwia przejście dzików na teren ogrodu, a tym samym ogranicza ryzyko dla zwierząt znajdujących się w kolekcji ogrodu;
2. okresowym monitorowaniu szczelności ogrodzenia;
3. corocznym występowaniu ognisk ASF wśród populacji dzików na terenie całego kraju z różnym natężeniem tych ognisk.

– co się stało z kotami, które do kwietnia 2024 roku żyły na terenie ZOO, otoczone opieką pracowników?

W ramach procedur adopcyjnych Ogród poszukiwał dla kotów domów. Część kotów została przekazana do adopcji, a procedury adopcyjne zakończyły się sukcesem. Pozostałe koty nadal mieszkają na terenie Zoo i są pod opieką pracowników Ogrodu.

– co się stało z psem seniorem Amciu?
Amor przebywa w kojcu na terenie Ogrodu. Pies ten boryka się ze schorzeniami geriatrycznymi, ale jego stan jest na bieżąco monitorowany przez jego opiekunów, którzy znają go od wielu lat oraz przez służby weterynaryjne.

 Jak można być takim bezdusznym i nastawionym, tylko i wyłącznie na zyski? 

Zoo Poznań nie jest nastawione na zysk, tylko na ochronę zagrożonych gatunków, edukację ekologiczną i przyrodniczą oraz prowadzenie badań naukowych w przedmiocie ochrony gatunków. Wszystko to wynika z przepisów prawa, w tym w szczególności z przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz statutu jednostki budżetowej, jaką jest Ogród Zoologiczny w Poznaniu.

– co w ogóle dzieje się w tej placówce od ponad roku, od czasu zmiany władz ZOO – dlaczego zwierzęta zaczęły być źle traktowane, dlaczego są zaniedbywane ich potrzeby, dlaczego miejsce, które ma być ich domem, zapewniać ochronę, bezpieczeństwo i jak najlepsze życie, zaczęło nagle być dla nich zagrożeniem?? Sam pomysł – nie mówiąc już o jego realizacji – zabijania czy usuwania jakichkolwiek mieszkających tam zwierząt, jest OBURZAJĄCY, karygodny i wymagający NATYCHMIASTOWYCH reakcji władz, którym podlega jednostka – czyli władz Miasta Poznania – a których to reakcji nadal nie widać, mimo że minął ponad rok od momentu gdy w ZOO zaczęło się dziać bardzo źle, a jego sytuacja jako instytucji i przede wszystkim sytuacja zamieszkujących je zwierząt z miesiąca na miesiąc coraz bardziej się pogarsza;

– kiedy i jakie kroki zostaną podjęte przez władze Miasta Poznania w celu zahamowania postępującej lawinowo degradacji Nowego ZOO, zapobieżenia likwidacji Starego ZOO, oraz przede wszystkim przywrócenia bezpieczeństwa, odpowiedniej opieki i warunków życia mieszkającym w obu placówkach zwierzętom? – Możemy opisać plany ZOO, jednak wnioskodawczyni narzuca już swoja ocene sytuacji.

Zwierzęta w ZOO Poznań otrzymują fachową opiekę ze strony pracowników. Na przestrzeni ostatniego roku nigdy nie były zaniedbywane. Pracownicy każdego dnia swojej pracy dokładają wszelkich starań, aby zapewnić swoim podopiecznym jak najlepsze warunki bytowania. Ogród zoologiczny, jako miejsce, w którym przebywa wiele zwierząt, jest równocześnie miejscem, w którym wiele z nich dożywa swoich ostatnich dni. Jest to wydarzenie bardzo trudne także dla ich opiekunów, którzy często przez wiele lat towarzyszą im niemal każdego dnia. Podejmując decyzję o eutanazji zwierzęcia, Ogród kieruje się zawsze wskazaniami medycznymi lekarza weterynarii oraz chęcią ograniczenia cierpienia zwierzęcia – jak każdy dbający o dobrostan zwierzęcia właściciel. Za każdym razem jest to decyzja trudna, jednak zawsze jest podyktowana indywidualnym podejściem do dobrostanu każdego zwierzęcia oraz podejmowana wtedy, kiedy okazuje się, że eutanazja jest jedynym wyjściem, aby zwierzę nie było zdane na nieuleczalne cierpienie. Pragniemy uspokoić zaniepokojonego Wnioskodawcę, że sytuacja ZOO Poznań w wielu aspektach jego działania na przestrzeni ostatnich miesięcy poprawiła się, a w szczególności w obszarze: zarządzania finansami publicznymi, zamówień publicznych oraz współpracy z działającymi u pracodawcy organizacjami związkowymi. ZOO Poznań dba o rozwój zawodowy pracowników poprzez szkolenia, kursy i systematyczne formy nauki. Wdrożono wewnętrzne procedury dotyczące dofinansowania szkoleń i studiów. Organizowane są szkolenia i instruktaże wewnętrzne. Pracownicy mają możliwość wymiany doświadczeń zawodowych z innymi Ogrodami w Polsce i w Europie, dzięki wyjazdom studyjnym. Nawiązano współpracę z uczelniami wyższymi oraz systematycznie rozwijana jest sfera współpracy naukowo-badawczej. Ponadto remontowane są przestrzenie socjalno-sanitarne dla pracowników w celu poprawy warunków socjalnych, planowane są i realizowane inwestycje na rzecz dobrostanu zwierząt (koncepcja przebudowy żyrafiarni i plan prac naprawczych, prace remontowe na terenie wiodącej w Europie słoniarni, opracowanie założeń dla woliery z basenem dla pingwinów, uruchomienie laboratorium drzewołazów, koncepcja nowoczesnych ekspozycji w pawilonie zmiennocieplnych). Realizowane są modernizacje i remonty w ramach planów inwestycyjnych, pracownicy otrzymują na bieżąco narzędzia i wyposażenie wymagane do bezpiecznej i efektywnej pracy. W okresie ostatnich miesięcy ZOO Poznań wzmocniło swoją rolę w EAZA poprzez uruchomienie Biobanku, zostało przyjęte do Rady Dyrektorów Polskich Ogrodów Zoologicznych i Akwariów, rozpoczęto procedury przyjęcia do WAZA. Wszystkie podejmowane działania jednoznacznie świadczą o poprawie sytuacji Ogrodu Zoologicznego. Realizowany jest profesjonalny plan hodowlany dla ZOO Poznań, a w obszarze danych o kolekcji zwierząt w ciągu 6 miesięcy osiągnęliśmy pozycję lidera w zakresie ich jakości. W ramach współpracy i wymiany hodowlanej do ZOO Poznań w ostatnich miesiącach przybyły zwierzęta wielu cennych i krytycznie zagrożonych gatunków (wykaz w tabeli poniżej). Nie ma planów likwidacji Starego Zoo, co więcej, są plany jego rozwoju i odbudowy jego świetności, mając na uwadze potencjał tego miejsca. Realizowane są działania na rzecz polepszenia warunków zwierząt utrzymywanych na terenie Starego ZOO. Ponadto nie ma miejsca degradacja Nowego Zoo, a dobrostan zwierząt przebywających w zoo jest przedmiotem codziennej troski jego pracowników.

Ile zwierząt z  terenu poznańskiego ZOO (tych zamieszkujących wybiegi (ewidencjonowane), jaki i  tych przebywających na terenie ZOO (nieewidencjonowane) zostało uśpionych / podanych eutanazji lub umarło w okresie od 1 maja 2024 r. do 15 maja  2025 r. Proszę podać ogólną liczbę zwierząt, a następnie każdy przypadek opisać odrębnie podając gatunek, imię zwierzęcia (jeśli posiadało), datę śmierci oraz  jej przyczynę.

Wybiegi ewidencjonowane:

W okresie od 1 maja 2024 r. do 15 maja 2025 r. w Zoo zeszły 444 zwierzęta (w tym: wliczono śmierć 206  osobników, dla których upadki są wypadkową biologii gatunku i prowadzone są kartoteki zbiorowe: 69 Partula Sp, 63 Akrobatki Karliczki, 16 Norników, 10 kolcomyszy, 24 osobniki myszy karłowatej, 24 osobniki myszy kaktusowej). Dane objęte zapytaniem, a dotyczące gatunku i daty śmierci przedstawiono w tabeli  opublikowanej poniżej.  W zakresie dotyczącym przyczyn upadku dane dostępne są w siedzibie Ogrodu do wglądu Wnioskodawcy po wcześniejszym umówieniu terminu takiego spotkania.

Wybiegi nieewidencjonowane:

Eutanazji poddano dwa psy – w dniu 28 stycznia 2025 r. psa Bucziego – z powodu zaawansowania zmian nowotworowych oraz 25 lutego 2025 r. psa Czarka – ze względu na nierokujący stan zdrowia i brak odpowiedzi na leczenie.

Załączniki:
– upadki
– upadki-tłumaczenie częsciowe